Tanii ka aji yasañ miin nanii: Difference between revisions
Created page with "== Simi ka keliñ nii bo == Mihin Lali, ho Hage Mumpa Mihin. == Kapyo japa == Ngunu Tanii ka aji yasañ miin nanii bilo ayu hokii dotii. Tami te'pa nanii ilyo hokii dori biila, on nanii pa dipe dori biila dotii. Siika page so ngunu Tanii atañ ka aji yasañ miin nanii pa' nanii atañ mi luko siisa. == ilyo == Tanii ho, ilyo si abu loda miin nanii pa' nanii pa budo. Tami te'pa nanii pa, aha ni'nanii pa, yasañ panii nanii pa budu." |
Tage laling (talk | contribs) |
||
| (23 intermediate revisions by one other user not shown) | |||
| Line 1: | Line 1: | ||
== Simi ka keliñ nii bo == | == Simi ka English pa ka keliñ nii bo == | ||
Mihin Lali, ho Hage Mumpa Mihin. | '''''Mihin Lali, ho Hage Mumpa Mihin.''''' | ||
== Kapyo japa == | == Kapyo japa == | ||
| Line 6: | Line 6: | ||
== ilyo == | == ilyo == | ||
Tanii ho, ilyo si abu loda miin | [[File:Ilyo.png|thumb|ilyo]] | ||
Tanii ho, ilyo si abu loda miin nanii pa budo. Tami te'pa nanii pa, aha ni'nanii pa, more paho pakho nanii pa, yasañ panii nanii pa budu. Ayu ho Āba Liibo la Anii Donii nyi ilyo lo more paho pakho lala, aji miiri hiidu. Mo anyi ka ilyo biiniiñ mi '''"Tiigo ilyo"''' hala lutii. | |||
Tanii atañ pa ilyo miitu japa ka miiri nii Abo Loma (Sa Loma) hiidu. Moka Chi'ri ilyo miiniiñ siisi tare Tanii ho dorañ. Tanii ho Chi'ri ilyo mi miigo lugo miina nama, simi Muruñ piilo ho pen iñlyi ho, Mihi lalyi chikañ ho biidu. Aji yasañ miin nanii ilyo mi '''"giiniiñ ilyo"''' hala ludu. | |||
Ilyo hii dachañ lo miidu, ho lyo'li hii yasañ sañje hokii miidu, ho, "hubyu" hii bije lo miidu, tange nii yaso lo tare miidu. | |||
== Dipe == | |||
[[File:Dipe.png|thumb|Dipe]] | |||
Dipe hii ayu ho "iipyo supuñ" hokii dotii. Āba Liibo mo Turu Dipe biitola aji pakola miitii. Dipe lo aji, lya'pyo ho balu ona nala, siigañ siiliñ ta'ko nala miidu. Dipe mi yakho yalo tare ha'pa ha'ya nala miidu, kacho tani miilañ mi dipe lo ha'pa nañdu. | |||
Dipe mi aya pa miilyañ miida la ase aye biila biido pa lyido. Dipe hukho hii bije abu lo miinya du, tange nii dipe ho sañje hukho tare giidu. | |||
== Danii == | |||
[[File:Danii.png|thumb|Danii]] | |||
Danii si aler sañje (ha’byañ harañ) hokii miidu (Sañti yasañ, Dolo yasañ, etc.). Simi ilyo lo palyañ pada lala kako ho martul (hammer) chikañ dopa miidu. | |||
Danii lo siirañ sañkhañ dalii nandu. Sulu naruñ miilyi ho diñgyañ tii’lii nañdu. | |||
== Hiita == | |||
[[File:Hiita.png|thumb|Hiita]] | |||
Siika hiita simi ngunu midiñ mi miilyañ nala biidu. Si Tanii ho ayu hokii dotii, si sañje lo miidu, ho siika si 4~5 feet iibyo lala, adiñ dalyi hii mata du, ho ga'bii ko dalyi mi danii chikañ dopa miidu. Silo, he'te/pakho miilañ miina nandu. | |||
== Kele == | |||
[[File:Bamboo keke.png|thumb|Kele]] | |||
Kele si ager tami he'pa nanii pa biidu, si halyañ pakoda, "khurpi" lukiñdo. Kele si ngunu ayu hokii Abotani nyi Tinii Rungya nyika du hokii buniiñ hala ngunu Tanii miguñ ho lukodo. Silo ngunu tami he'pa nandu. | |||
Sipuñ ngunu abu he adañ yado la hala dachañ kele adiñ biinya doku. | |||
[[File:Iron kele.png|thumb|Iron Kele|left]] | |||
== Palii == | |||
[[File:Palii.png|thumb|Palii]] | |||
Palii si ngunu ayu hokii Abotani nyi Tinii Rungya du hokii buniiñ hala ngunu Tanii miguñ ho lukodo. | |||
Silo ngunu aru tami mi khala khapa nandu. Bilo palii atañ mi bije lo mii hala ludu. Tanii ho dachañ kapa bii hokii, palii mi dachañ adiñ miitii ku. | |||
== Sampya == | |||
[[File:Sampya.png|thumb|Sampya|left]] | |||
Sampya si kiidi boii bokhe nanii pa biitii. Si sañje lo mata dopa miila la, hata dalyi ho taru pa'lii biito la aji ho kiidi seii sekhe nala biitii. | |||
Silo kiidi kontii mapa andi liidu ho, andi miter boii bokhe nala biitii. Sipuñ santa sampya kapa laku ma. | |||
== Kedu == | |||
[[File:Kedu.png|thumb|Kedu]] | |||
Kedu si sañje loka miiniiñ, silo ngunu andi mi aji aler ko harko nanii pa bidi. | |||
== Damii == | |||
[[File:Damii.png|thumb|Damii]]Si kedu chikañ siila la iibyo tola bari tola da'la ubu huko nanii pa biidu. Damii lo sarse kontii mapa, tanyi, peruñ luka atañ miilañ ali nandu. | |||
Latest revision as of 00:56, 22 June 2025
Simi ka English pa ka keliñ nii bo
Mihin Lali, ho Hage Mumpa Mihin.
Kapyo japa
Ngunu Tanii ka aji yasañ miin nanii bilo ayu hokii dotii. Tami te'pa nanii ilyo hokii dori biila, on nanii pa dipe dori biila dotii. Siika page so ngunu Tanii atañ ka aji yasañ miin nanii pa' nanii atañ mi luko siisa.
ilyo
Tanii ho, ilyo si abu loda miin nanii pa budo. Tami te'pa nanii pa, aha ni'nanii pa, more paho pakho nanii pa, yasañ panii nanii pa budu. Ayu ho Āba Liibo la Anii Donii nyi ilyo lo more paho pakho lala, aji miiri hiidu. Mo anyi ka ilyo biiniiñ mi "Tiigo ilyo" hala lutii.
Tanii atañ pa ilyo miitu japa ka miiri nii Abo Loma (Sa Loma) hiidu. Moka Chi'ri ilyo miiniiñ siisi tare Tanii ho dorañ. Tanii ho Chi'ri ilyo mi miigo lugo miina nama, simi Muruñ piilo ho pen iñlyi ho, Mihi lalyi chikañ ho biidu. Aji yasañ miin nanii ilyo mi "giiniiñ ilyo" hala ludu.
Ilyo hii dachañ lo miidu, ho lyo'li hii yasañ sañje hokii miidu, ho, "hubyu" hii bije lo miidu, tange nii yaso lo tare miidu.
Dipe
Dipe hii ayu ho "iipyo supuñ" hokii dotii. Āba Liibo mo Turu Dipe biitola aji pakola miitii. Dipe lo aji, lya'pyo ho balu ona nala, siigañ siiliñ ta'ko nala miidu. Dipe mi yakho yalo tare ha'pa ha'ya nala miidu, kacho tani miilañ mi dipe lo ha'pa nañdu.
Dipe mi aya pa miilyañ miida la ase aye biila biido pa lyido. Dipe hukho hii bije abu lo miinya du, tange nii dipe ho sañje hukho tare giidu.
Danii
Danii si aler sañje (ha’byañ harañ) hokii miidu (Sañti yasañ, Dolo yasañ, etc.). Simi ilyo lo palyañ pada lala kako ho martul (hammer) chikañ dopa miidu.
Danii lo siirañ sañkhañ dalii nandu. Sulu naruñ miilyi ho diñgyañ tii’lii nañdu.
Hiita
Siika hiita simi ngunu midiñ mi miilyañ nala biidu. Si Tanii ho ayu hokii dotii, si sañje lo miidu, ho siika si 4~5 feet iibyo lala, adiñ dalyi hii mata du, ho ga'bii ko dalyi mi danii chikañ dopa miidu. Silo, he'te/pakho miilañ miina nandu.
Kele
Kele si ager tami he'pa nanii pa biidu, si halyañ pakoda, "khurpi" lukiñdo. Kele si ngunu ayu hokii Abotani nyi Tinii Rungya nyika du hokii buniiñ hala ngunu Tanii miguñ ho lukodo. Silo ngunu tami he'pa nandu.
Sipuñ ngunu abu he adañ yado la hala dachañ kele adiñ biinya doku.
Palii
Palii si ngunu ayu hokii Abotani nyi Tinii Rungya du hokii buniiñ hala ngunu Tanii miguñ ho lukodo.
Silo ngunu aru tami mi khala khapa nandu. Bilo palii atañ mi bije lo mii hala ludu. Tanii ho dachañ kapa bii hokii, palii mi dachañ adiñ miitii ku.
Sampya
Sampya si kiidi boii bokhe nanii pa biitii. Si sañje lo mata dopa miila la, hata dalyi ho taru pa'lii biito la aji ho kiidi seii sekhe nala biitii.
Silo kiidi kontii mapa andi liidu ho, andi miter boii bokhe nala biitii. Sipuñ santa sampya kapa laku ma.
Kedu
Kedu si sañje loka miiniiñ, silo ngunu andi mi aji aler ko harko nanii pa bidi.
Damii
Si kedu chikañ siila la iibyo tola bari tola da'la ubu huko nanii pa biidu. Damii lo sarse kontii mapa, tanyi, peruñ luka atañ miilañ ali nandu.
